Bir cümle son iki yılda SAP rapor taleplerinin diline yerleşti: “Ne istediğimi yazayım, gerisini sistem halletsin.” Beklenti makul. Yanlış olan, bu cümlenin tek bir adımı tarif ettiğini sanmak.
Çünkü rapor yalnızca bir sorgu değildir. Hangi tabloların hangi anahtarla birleşeceği, hangi alanın hangi yetki nesnesine bağlanacağı, hangi kolonun seçim ekranında zorunlu olacağı ve çıktının nasıl toplanacağı ayrı kararlar. Talebi yazan kişi de bu kararların çoğunu vermiş değildir; onları rapor tasarlanırken keşfeder. Taslak hepsini birden vermez; hangilerini verdiğini bilmek işi kolaylaştırır.
Tasarım taslağında ne var, ne yok
iDataView rapor tanımı üzerinde çalışan yardımcı üç girdiyle başlar: sizin doğal dil isteminiz, ekrandaki mevcut tanımın durumu ve SAP katalog/alan bağlamı. Bunlara pgvector tabanlı bilgi parçaları eklenebilir. Ürettiği şey serbest metin değil, izinli işlemlerden oluşan bir listedir: kaynak ekle, alan ekle, bağlantı öner, alanı zorunlu yap.
Bu işlemler ön yüzdeki tasarıma uygulanır ve orada durur. Ekranda gördüğünüz her öneri, kabul ettiğiniz anda tasarımın parçası olur; kabul etmediğinizde geriye bir iz kalmaz. Kalıcı olması için normal kaydetme akışını sizin tamamlamanız gerekir. Yardımcı ne veritabanına yazar ne de SAP’ye kod gönderir.
SAP’de aktifleştirme kararı neden insanda?
Kaydetmeden sonraki zincir şöyle işler: tasarım metadata’sından ABAP kaynak kodu ve text pool üretilir, paket SAP’nin kaydetme ve aktifleştirme akışına gönderilir, tanımlıysa Y/Z işlem kodu biçim ve başka bir tanımda kullanım açısından doğrulanıp isteğe eklenir. Bu halkaların her biri hedef SAP sistemine, ERP kullanıcısına ve oradaki fonksiyonlara bağlıdır.
Kararın insanda kalması prosedür sevgisinden değil. Alan ve tablo doğrulaması yapılır; ama “iskonto şu koşulda hesaplanmaz” türünden bir kural kurumun kendi bilgisidir ve taslak onu keşfetmez. Bağlantı hataları da en sık satır çoğaltma olarak görünür: rapor çalışır, toplam sessizce bozulur.
Taslağı ilk yarım saatte sınamanın yolu
Basit bir kontrol yeterli. Taslaktan üretilen raporu, sonucunu bildiğiniz dar bir seçimle çalıştırın ve satır sayısını aynı seçimle mevcut bir SAP raporunun satır sayısına karşı okuyun. İki sayı tutmuyorsa bakılacak ilk yer bağlantı tanımı, ikinci yer seçim ekranındaki varsayılan değerlerdir. Seçimi dar tutmak önemli: geniş aralıkta yapılan ilk deneme hem sonucu okumayı zorlaştırır hem de sistemi gereksiz yorar.
Bunun yanında yapay zekâ anahtarları ve model çağrı kayıtları kullanıcı ya da müşteri bazında tutulur. Bu, bir maliyet kalemi olmadan önce yönetişim verisidir: hangi ekibin yardımcıyı hangi işlerde kullandığını gösterir ve kapsam kararını konuşulabilir hâle getirir.
Doğru beklenti şu: taslak boş sayfayı kapatır, kararı siz verirsiniz. Bunu tartışmak yerine ölçmek isterseniz geçen çeyrekte yazdırdığınız raporlardan birini seçin; aynı ihtiyacı doğal dille anlatalım ve çıkan taslağın nerede durduğunu, geliştiricinin hangi noktada devraldığını birlikte işaretleyelim.